“Periodieke inspecties kunnen instortingen voorkomen”

Nieuws

| 1-07-2021

Afkomstig uit SGS Intron Bulletin | nummer 33

Hoe kan het toch dat in Nederland nog steeds gebouwdelen instorten? We kennen allemaal de voorbeelden. De balkons in Maastricht (2003), de parkeergarage onder het Bos en Lommerplein (2006), de galerijen van de Antillenflat in Leeuwarden (2011), de parkeergarage in aanbouw bij Eindhoven Airport (2017) en het dak van het AZ-stadion (2019). Op ieder incident volgt een grondig technisch onderzoek, waarbij regelmatig ook de Onderzoeksraad voor Veiligheid betrokken is. We leren van gemaakte fouten. Maar onvoldoende, lijkt het. Hoe kunnen we nieuwe incidenten in de toekomst voorkomen? Een constructief gesprek tussen SGS INTRON-directeur Ron Leppers, VNconstructeurs-directeur Bob Gieskens en Rudi Roijakkers, die als senior adviseur van ABT het protocol ‘Beoordeling constructieve veiligheid stadions betaald voetbal’ opstelde.

“Als professionals vinden wij dat er echt iets moet gebeuren”, trapt Ron Leppers af. “SGS INTRON onderzoekt al meer dan dertig jaar bouwschades. Ook veel van de genoemde instortingen zijn door
ons onderzocht. Wij verbazen ons erover dat we dezelfde bouwfouten steeds opnieuw tegenkomen. Daarnaast zien wij dat waar grote problemen optreden, de bestaande bouw vaak afwijkt van
wat berekend is en op de bouwtekening staat. Als je dat beseft, weet je dat je meer problemen kunt verwachten. En dan hebben we ook de plicht die te helpen voorkomen.”

“Dat sluit mooi aan bij waar wij als branchevereniging voor staan”, reageert Bob Gieskens. “Onze strategie voor de komende jaren is gericht op ‘maatschappelijk verantwoorde constructies’. Dat zijn uiteraard veilige constructies. Maar ook constructies die tot stand komen met zo laag mogelijke
kosten voor de maatschappij en opdrachtgevers, waar bouwende partijen duurzaam hun boterham aan kunnen verdienen.”

“Als beroepsgroep en individuele bedrijven is het onze taak te zorgen voor veilige gebouwen”, vindt ook Rudi Roijakkers. “Laten we in ieder geval bij nieuwbouw niet de problemen van morgen creëren. Wat je de laatste decennia ziet, is een enorme versnippering van de werkzaamheden. Het zijn niet meer twee of drie maar wel twintig partijen die samen een constructief veilig gebouw moeten
neerzetten. Er valt in mijn ogen veel winst te behalen als de verantwoordelijkheid weer bij een beperkt aantal partijen komt te liggen. Hiertoe is al een belangrijke aanzet gegeven met een verduidelijking van de rol van de coördinerend constructeur nieuwe stijl. Het proces – het samen goed doen – bepaalt in belangrijke mate de bouwkwaliteit. Helaas is dat nog niet meegenomen in de
nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).”

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen: slot op de deur voor nieuwbouw
“De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen die op 1 januari 2022 in werking treedt is een soort slot op de deur”, legt Bob Gieskens uit. “De wet regelt controles, vooral tijdens de uitvoering, om te borgen dat nieuwbouw ook daadwerkelijk conform het ontwerp gebouwd wordt. Daarmee is een
constructief goed gebouw nog niet vanzelfsprekend. Maar de kans op grote incidenten wordt wel veel kleiner.”

Verplichte inspecties zwembaden en galerijvloeren werken
“Voor nieuwbouw – de toekomstige bestaande bouw – is het dan al veel beter geregeld en zijn er in ieder geval volledige gebouwdossiers. Elke toekomstige verbouwing van bestaande bouw die
onder de Wkb valt, levert meer zekerheid op over veranderingen aan dat gebouw. Maar dan blijft nog veruit de grootste voorraad bestaande gebouwen over”, benadrukt Ron Leppers. “Van veel van die objecten weten we te weinig. Gebouweigenaren hebben uiteraard een verantwoordelijkheid als het gaat om onderhoud en het controleren van hun gebouw op schades. Maar lang niet iedereen kan of doet dat ook. Terwijl de gevolgen van het bezwijken van de constructie, zoals bij de zware sneeuwval
in februari, toch tot grote problemen voor de continuïteit van de bedrijfsvoering kunnen leiden. Daarom ben ik voorstander van een wettelijke regeling, zoals die nu al geldt voor zwembaden en galerijvloeren. We zien dat verplichte inspecties hier wel degelijk tot verbetering leiden.”

Verplichte (APK-)keuring
grote publieke gebouwen “Belangrijk is dat we beginnen waar de risico’s (kans x gevolg) het grootst
zijn”, benadrukt Rudi Roijakkers. “Vooral bij grote publieke gebouwen, zoals stadions en concertzalen, zijn de gevolgen groot als er iets misgaat. Voor dat soort gebouwen, publieke gebouwen
in de CC3-categorie, worden nu de eerste stappen in de richting van een wettelijk verplichte APK-keuring gezet. De minister van Binnenlandse Zaken heeft, op basis van aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, aangegeven hier naartoe te willen.”

Inspectietool beschikbaar maken voor iedere gebouweigenaar
“Een goede ontwikkeling”, vindt ook Bob Gieskens. “Wij pleiten al jaren voor een verplichte periodieke keuring voor risicovolle gebouwen. De minister staat ook positief tegenover de aanbeveling van de Onderzoeksraad om – vooruitlopend op de wetgeving – eigenaren een richtlijn
voor deze periodieke beoordeling te geven. Én ze steunt de ontwikkeling van een NTA (Nederlands Technische Afspraak) door normalisatie instituut NEN, waarin komt te staan hoe je zo’n gebouwinspectie moet uitvoeren. Het protocol ‘Beoordeling constructieve veiligheid stadions betaald voetbal’ gaat mogelijk als voorbeeld dienen. Zonder de NTA, een goede tool, heeft wetgeving
geen zin. Daarbij zou ik het, net als de Onderzoeksraad, een goed idee vinden om deze tool ook te promoten onder gebouweigenaren voor wie de verplichting niet gaat gelden.”

Beginnen waar de risico’s het grootst zijn
“Helemaal mee eens”, reageert Ron Leppers. “Maar op termijn zou het goed zijn ook voor de CC2-gebouwen, zoals kantoren, woongebouwen, scholen en bibliotheken, dat die wettelijk verplichte
periodieke beoordeling gaat gelden. Ook daar komen, zo blijkt ook uit onderzoek, vaak problemen voor.” Rudi Roijakkers beaamt dat: “De gevolgen zijn bij zo’n gebouw misschien niet zo groot als
bij een groot stadion. Maar er zijn wel veel méér van dit soort gebouwen en mogelijk is er in de uitvoering ook iets minder zorg aan besteed. Alle gebouwen (verplicht) inspecteren is niet haalbaar en
ook niet zinvol. Laten we die gebouwen prioriteit geven waar de risico’s het grootst zijn. CC3-gebouwen en bepaalde types gebouwen waarvan bekend is dat er problemen spelen. Denk aan
zwembaden, uitkragende balkons en breedplaatvloeren. En maak vervolgens de inspectietool geschikt en beschikbaar voor iedereen. Zodat gebouweigenaren zelf hun gebouw kunnen controleren en
een expert kunnen inschakelen als er iets mis lijkt te zijn.”

Leren van fouten
“Dat zou een mooie start zijn”, vinden Ron Leppers en Bob Gieskens. Het gesprek heeft de drie dichter bij elkaar gebracht en een belangrijk inzicht opgeleverd: er valt nog veel meer te
leren van instortingen, bijna-instortingen, gesignaleerde problemen én van elkaar: “Meer openheid en kennis delen, ook daar liggen kansen om het beter te doen.”

Dit artikel is afkomstig uit het SGS Intron Bulletin – nummer 33.

AGENDA

wo 10 november 2021

COBc congres 2021

Groningen

Van 09:30 tot 17:00

Lees meer en schrijf direct in >

Lees meer...

di 23 november 2021

Cursus Constructies van Metselwerk 2021

locatie: Aristo Utrecht CS (Hoog Catharijne)

Van 14:30 tot 20:30

Lees meer en schrijf direct in >

Lees meer...

di 07 december 2021

Professionele Tegenspraak 7 december 2021

locatie: nader te bepalen

Van 13:00 tot 16:00

Lees meer en schrijf direct in >

Lees meer...

OVERIG NIEUWS

  • Reset