Voor het eerst werd er tijdens de Dag van de Constructeur een live debat gehouden. In een panelgesprek, onder leiding van dagvoorzitter Marijke Roskam, gingen Rayaan Ajouz (Witteveen+Bos), Tom Diks (BUCC) en Erik Middelkoop (Royal HaskoningDHV) met elkaar in gesprek over de rol van AI in het constructeursvak. Het werd een inhoudelijke en soms zelfs persoonlijke discussie, waarin zowel de mogelijkheden als de grenzen van AI aan bod kwamen.
Rayaan Ajouz werkt dagelijks met AI en vertelde hoe de technologie hem ondersteunt bij zijn dagelijks werk. Van het schrijven van teksten en het programmeren van tools tot het oplossen van analytische vraagstukken. AI is voor hem een praktische aanvulling op het vak. “Je hebt echt een sidekick die je kunt gebruiken om je werk te versnellen en te verbeteren,” zei hij.
Toch benadrukte Ajouz dat AI geen wondermiddel is. Volgens hem vraagt de technologie om een andere manier van denken, waarin computational thinking en kennis van IT net zo belangrijk zijn als traditionele rekenvaardigheden. “Maar AI gaat niet alles zomaar voor ons oplossen. We moeten zelf IT‑matiger naar onze projecten gaan kijken.”
Nieuwe mogelijkheden in een klein team
Ook Tom Diks ziet AI als een nuttige toevoeging aan het vak. Bij het jonge ingenieursbureau BUCC gebruikt hij AI inmiddels in de helft van zijn werktijd. “Mijn leven is gewoon anders,” zei hij. “De mogelijkheden van AI hebben me oprecht een paar keer kippenvel gegeven.”
Maar Diks werkt bewust niet blind met AI. Hij laat modellen meedenken over uitgangspunten, brandveiligheid en fundering, maar bewaakt zelf de vakinhoudelijke keuzes. De nieuwste modellen laten hun denkstappen zien en controleren zichzelf. “Op die manier is het geen mysterieuze black box meer, maar een open box.”
Een voorbeeld dat hij gaf, was het laten reviewen van een uitgangspuntenrapport volgens de BRL 5022. AI signaleerde daarbij taal- en interpretatiefouten, ontbrekende dekking en onlogische gevolgklassen. “Voordat ik het aan een collega geef, laat ik AI erdoorheen gaan. Baat het niet, dan schaadt het niet,” stelt hij vast.
Automatisering versus engineering
Erik Middelkoop bracht een tegengeluid in het debat. Hij is enthousiast over automatisering, maar terughoudender over AI. “In de ontwerpfase is AI geen enkel risico,” legde hij uit. “Maar engineering is deterministisch. AI is statistisch. Dat gaat nooit werken.”
Volgens Middelkoop proberen sommige mensen AI in te zetten voor problemen die al lang geautomatiseerd zijn. “Je hebt al een volledig gevalideerd proces. Waarom zou je dat opnieuw in een taalmodel stoppen?” Hij ziet bovendien dat jonge constructeurs uitstekende digitale vaardigheden hebben, maar te weinig vakkennis. Dat is volgens hem de echte uitdaging voor de komende jaren. “Zodra je een halleluja‑gevoel krijgt, moet er een rood vlaggetje omhoog.”
De poortwachter van kwaliteit
Een belangrijk thema dat terugkeerde, was de verantwoordelijkheid van de constructeur. Ajouz waarschuwde dat commerciële druk kan leiden tot het klakkeloos doorsturen van AI-resultaten naar opdrachtgevers. “We zijn zelf de poortwachters,” zei hij. “We moeten voorkomen dat het een race to the bottom wordt.”
Ook in de zaal klonk de oproep om inzicht en vakmanschap te bewaken. Een constructeur merkte op: “Je moet elke uitkomst in Jip‑en‑Janneketaal kunnen uitleggen aan bouwtoezicht of een opdrachtgever. Anders heb je niets aan die tools.” Het publiek was het er mee eens: productie zonder kennis is onwenselijk.
Duurzaamheid en energieverbruik
Vanuit het publiek kwam nog een scherpe vraag over de hoge energieconsumptie van AI‑modellen. Ajouz beaamde dit knelpunt: “Overal verreizen energie slurpende datacenters, terwijl we midden in een energiecrisis zitten.” Diks vergeleek het met vlees eten: “Het belast het milieu, maar je kunt bewust reduceren.” Zelf vermijdt hij de meest energie‑intensieve toepassingen zoals videogeneratie.
De constructeur van morgen
De vraag hoe jonge constructeurs moeten worden opgeleid, liep als een rode draad door het gesprek. Zowel Middelkoop als Ajouz benadrukten dat inzicht, vakkennis en kritisch denken de basis blijven: “AI kan heel veel, maar het kan geen vakmanschap en menselijk inzicht vervangen. Ambacht blijft nog steeds belangrijk.”
Wel kan AI volgens Ajouz worden ingezet om kennis te bewaren. Ajouz werkt bij Bouwen met Staal aan een AI‑model dat trends en risico’s in de bouw herkent, zodat het kan waarschuwen voor bekende problemen zoals breedplaatvloeren of knoopverbindingen. “Over twintig jaar is die kennis misschien weg bij mensen, maar AI kan het bewaren.”
AI vervangt niet maar verandert wel
Dagvoorzitter Roskam sloot het gesprek af met de constatering dat de invloed van AI omvangrijk is: van kansen en versnelling tot risico’s, integriteit en duurzaamheid. Ze grapte dat Diks inmiddels de “AI‑agent van de constructeurs” was geworden. Diks gaf gekscherend (maar toch ook serieus) toe dat hij elke nacht bang is dat hij wordt ingehaald door de razendsnelle ontwikkelingen, een gevoel dat veel aanwezigen waarschijnlijk herkenden.
Het panel liet zien dat AI het vak van de constructeur niet vervangt, maar wel fundamenteel verandert. De toekomst ligt bij constructeurs die zowel digitaal vaardig als vakinhoudelijk sterk zijn, en die bereid zijn om kritisch te blijven, ook wanneer de technologie indrukwekkend is.
Meer over de Dag van de Constructeur
Benieuwd naar hoe de rest van het evenement is verlopen? Lees het verslag van de dag, of lees meer over de betrokkenheid van jonge constructeurs.
Constructeur van het Jaar Ronald Wenting en Talent van het Jaar Stijn Platzer vertellen in een interview over hun benoeming. Bekijk ook het juryrapport over de benoeming van Wenting en Platzer.
Daarnaast zijn 30 nieuwe constructeurs toegelaten tot het Constructeursregister.
Deel deze pagina
Meer weten over dit onderwerp?
 | Paul Korthagen |